‘Can Love Be a Photograph’: Inez & Vinoodh toont 40 jaar werk in Kunstmuseum Den Haag

Het Nederlandse fotografenduo Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin, wereldwijd bekend als Inez & Vinoodh, brengt 40 jaar aan werk op het snijvlak van mode en kunst samen in de tentoonstelling Can Love Be a Photograph in het Kunstmuseum Den Haag. De expositie loopt van 21 maart tot en met 6 september 2026. FashionUnited kreeg de gelegenheid de tentoonstelling twee dagen voor de publieke opening te bekijken.

Liefde als rode draad

In plaats van een klassieke, chronologische opbouw kiest de tentoonstelling voor een thematische benadering, waarbij de onderliggende motieven in het werk van Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin centraal staan. De expositie ontvouwt zich daarbij grotendeels per ruimte rond specifieke thema’s en reeksen, al worden in grotere zalen en doorgangen ook meerdere series samengebracht. Volgens curator Willemijn van der Zwaan gaat het uiteindelijk om één overkoepelende lijn: liefde. Die manifesteert zich niet alleen in de beelden zelf, maar ook in de unieke samenwerking tussen de twee, die zowel in hun werk als in hun persoonlijke leven volledig met elkaar verweven zijn.

Bij binnenkomst wordt de tentoonstelling geopend met een intens zelfportret van het duo, waarin Van Lamsweerde en Matadin elkaar kussen, maar dat door digitale bewerking is gemanipuleerd: Vinoodh lijkt grotendeels uit het beeld te zijn verdwenen. Het werk fungeert daarmee als een krachtig statement over verbondenheid, maar ook over de angst voor verlies.

Tussen realiteit en constructie

In de eerste zalen na de opening wordt duidelijk dat hun fotografie nooit enkel registrerend is. Integendeel: het werk speelt voortdurend met de grens tussen realiteit en constructie. Al vroeg experimenteerde het duo met digitale manipulatie, lang voordat dit gemeengoed werd binnen de mode-industrie. Een vroeg voorbeeld hiervan is Well, Basically Basuco is Cocaine Mixed with Kerosene… (1994), waarin een stockbeeld van een raketlancering wordt gecombineerd met een high-fashion foto, samengebracht via een destijds revolutionaire Paintbox-techniek. Het proces nam dagen in beslag en onderstreept hun vooruitstrevende benadering van beeldbewerking.

Tegelijkertijd kiezen ze er soms juist voor om niets te bewerken, waardoor de kijker voortdurend wordt uitgedaagd om zich af te vragen wat ‘echt’ is. Wie vervolgens verder kijkt in dezelfde ruimte, ziet hoe dat spel wordt doorgetrokken: in Christy Turlington & Dick Page – Nova (2000) lijkt het glinsterende doek in eerste instantie digitaal gemanipuleerd, maar blijkt dit volledig fysiek aanwezig te zijn in de opname. Juist door die verwachting te ondermijnen, speelt het duo bewust met de perceptie van de kijker. Die spanning vormt een terugkerend element en sluit naadloos aan bij de manier waarop mode zelf functioneert – als een spel tussen illusie en werkelijkheid.

Schoonheid, identiteit en vervreemding

Verderop in de tentoonstelling verschuift de focus naar schoonheid, identiteit en vervreemding. Glamour wordt zelden zonder frictie gepresenteerd: modellen ogen perfect, maar tegelijkertijd wringt er altijd iets. Die subtiele vervreemding maakt hun werk gelaagd en actueel, zeker in een tijd waarin representatie en genderrollen steeds meer ter discussie staan. Door mannen ‘kwetsbaar’ af te beelden en vrouwen juist krachtig en dominant, doorbreken ze traditionele codes en laten ze zien hoe fluïde deze constructies in werkelijkheid zijn.

Halverwege de tentoonstelling opent zich een ruimte waarin een grote hoeveelheid printwerken en publicaties uit hun carrière is samengebracht. Waar de eerdere ruimtes licht, minimalistisch en bijna sereen zijn ingericht – met de focus op afzonderlijk gepresenteerde beelden, vaak in losse lijsten, zelfs wanneer ze onderdeel zijn van een serie – stap je hier een omgeving binnen die juist overweldigend aanvoelt, waarin je als bezoeker bijna niet weet waar je eerst moet kijken.

Een doorlopend onderzoek

Voorafgaand aan de rondleiding waren Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin zelf aanwezig voor een kort interviewmoment tijdens de opening van Can Love Be a Photograph. Daarin benadrukten zij dat hun werk in essentie minder veranderd is dan vaak wordt gedacht. In plaats van een radicale koerswijziging, spreken zij eerder van een verfijning: een proces van scherper kiezen en bewuster werken. Waar eerdere beelden soms meerdere ideeën tegelijk droegen, ligt de nadruk nu op het uitwerken van thema’s over langere tijd en in samenhangende series. Het resultaat is een oeuvre dat zich laat lezen als één doorlopend onderzoek.

Centraal in dat onderzoek staat een terugkerende set thema’s: liefde, identiteit, het lichaam, en de dynamiek tussen schoonheid en vervreemding. Liefde fungeert daarbij als overkoepelend motief – niet alleen in romantische zin, maar juist als vorm van aandacht en verbinding. Voor het duo begint fotografie bij de ontmoeting met de ander. De camera is geen neutraal instrument, maar een middel om die relatie zichtbaar te maken. In hun serie Me (1998), waarin portretten verwijzen naar renaissancekunst en gekenmerkt worden door direct oogcontact met de camera, wordt die uitwisseling extra voelbaar. Opvallend is dat namen hier bewust naar de achtergrond verdwijnen: het gaat niet om wie iemand is, maar om de ontmoeting zelf, waardoor de beelden een meer universeel en intiem karakter krijgen. Zoals zij benadrukken: elke foto is een keuze, en daarmee ook een interpretatie van de werkelijkheid.

Die spanning tussen realiteit en constructie komt sterk naar voren in de tentoonstelling, waarin ook ruimte is voor verlies en rouw. Beelden waarin het lichaam vervormt of fragiel oogt, fungeren als visuele vertaling van emotionele ervaringen. Tegelijkertijd blijft de mens altijd het uitgangspunt – niet als ideaalbeeld, maar juist in zijn complexiteit en kwetsbaarheid. Het is precies in dat spanningsveld dat hun werk relevant blijft binnen de modecontext, waar perfectie steeds vaker plaatsmaakt voor gelaagdheid en echtheid.

De blik op een nieuwe generatie

Wat daarnaast opvalt in de tentoonstelling, is de blik op een nieuwe generatie, een perspectief dat vooral naar voren kwam tijdens het interviewmoment met Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin. Waar hun eigen werk vaak vertrekt vanuit persoonlijke en relationele thema’s, zien zij dat jongere makers zich sterker richten op hun positie in de wereld en vraagstukken rondom natuur en toekomst. Die observatie illustreren zij onder meer aan de hand van hun zoon Charles Matadin, die dit jaar afstudeert als beeldend kunstenaar. Volgens het duo ligt in zijn opleiding de nadruk minder op de vraag wie je bent als maker, en juist meer op de relatie tot de wereld, zoals de invloed op natuur en omgeving. De verschuiving onderstreept hoe beeldcultuur – en daarmee ook modefotografie – continu in beweging is, terwijl fundamentele vragen over menselijkheid en verbinding overeind blijven. Tegelijkertijd benadrukt Van Lamsweerde dat het belangrijk is om vast te houden aan wat je vormt: herinneringen, beelden of muziek die je raken, omdat deze je, zoals zij beschrijft, je hele leven blijven achtervolgen en voeden als maker.

Familie als anker

Halverwege de tentoonstelling verschijnt ook hun zoon, die voor het duo niet alleen een persoonlijk anker vormt, maar ook een blik op de toekomst. Dit wordt onder meer zichtbaar in de werken Charles as Inez (2023) en Charles as Vinoodh (2023), waarin hij beide rollen van zijn ouders belichaamt en daarmee hun gedeelde identiteit weerspiegelt.

In een van de laatste ruimtes van de tentoonstelling keert dit familieperspectief terug in een ander werk, waarin een foto van zijn zoenende ouders onder een glazen stolp wordt gepresenteerd. Het gebaar suggereert zowel bescherming als kwetsbaarheid: de intieme relatie wordt bijna geconserveerd, terwijl het tegelijkertijd fungeert als een symbolische overdracht naar een volgende generatie. Opvallend is dat de foto nauwelijks bewerkt is; slechts een klein detail – een toegevoegd lieveheersbeestje – doorbreekt de realiteit subtiel.