Nederlandse winkelstraten trekken minder bezoekers, vooral in grote steden

In de eerste drie kwartalen van 2026 bezochten gemiddeld 2,4 procent minder mensen de Nederlandse winkelstraten dan een jaar eerder. In grote steden was de daling 4 procent. In kleine steden bleef het aantal bezoekers vrijwel gelijk. Dat blijkt uit kwartaalcijfers van het Amsterdamse data-adviesbureau RMC, onderdeel van Motivaction.

De daling zette het hele jaar door en was het sterkst in de zomer. In juli en augustus kwamen er respectievelijk 3,7 en 3,5 procent minder bezoekers dan in 2025. In september liep het verschil op tot 4,7 procent. Zelfs in de drukste zomerweken bleef het aantal bezoekers achter.

Uitzonderlijke hitte houdt consumenten uit de binnenstad

Als voornaamste oorzaak voor de rustige zomer wijst RMC het extreme weer aan. De meteorologische zomer van 2026 was volgens het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) de warmste én een van de droogste sinds de start van de metingen.

"Bij aanhoudende hitte zoeken mensen verkoeling op", licht Kevin Miley, directeur van RMC, toe in het rapport. "Ze kiezen dan eerder voor het strand, het water of hun eigen tuin dan voor een drukke binnenstad. Dat verklaart een belangrijk deel van de daling in de zomer."

Dat weersomstandigheden direct effect hebben op de passantenstroom, bleek eind september. Na een koude en natte periode keerde het zonnige weer in de laatste week terug. In combinatie met lokale evenementen zorgde dat op zaterdag 26 september meteen voor een van de drukste winkeldagen van het kwartaal.

Consument winkelt minder vaak en doelgerichter

Volgens RMC is het weer niet de enige oorzaak van de daling. Ook in het eerste en tweede kwartaal kwamen er al minder bezoekers dan in 2025, met dalingen van respectievelijk 2,3 en 2,1 procent. Uit onderzoek van Motivaction onder het StemPunt-panel blijkt dat 25 procent van de respondenten minder vaak een winkelgebied bezoekt dan een jaar geleden. Acht procent bezoekt juist vaker een winkelgebied. De helft van de ondervraagden komt maximaal één keer per maand in een winkelstraat.

Het gedrag van bezoekers verandert ook. Wie nog naar de winkelstraat gaat, doet dat vaker met een duidelijk doel. 71 procent komt om gericht een product te kopen of te passen. Nog maar 39 procent bezoekt de winkelstraat om rond te kijken of inspiratie op te doen.

Diese ontwikkeling treft vooral de grote steden. "Grote binnensteden ontlenen hun aantrekkingskracht aan een breed aanbod en de mogelijkheid om door een gebied te struinen", verduidelijkt Miley. "Als mensen steeds vaker gericht naar één winkel gaan, verliezen grote steden mogelijk juist dat voordeel." Als drempels noemen respondenten onder meer duur of lastig parkeren, de hoge kosten van een dagje uit en de voorkeur voor online winkelen.

De komende periode met Black Friday, Sinterklaas en Kerstmis is belangrijk voor fysieke winkels. Volgens RMC kunnen de feestdagen zorgen voor meer bezoekers in de binnenstad, maar veranderen ze het consumentengedrag niet vanzelf. Winkelgebieden moeten het bezoek zo toegankelijk mogelijk maken en duidelijk laten zien wat zij bieden ten opzichte van online winkelen.