24 uur circulaire mode: sector vraagt om gecentraliseerde regie en samenwerking

De kledingindustrie heeft een kritiek kantelpunt bereikt. Ambitie moet nu overgaan in collectieve uitvoering. Vorige maand organiseerden de Nederlandse tak van GS1 en technologiebedrijf WAIR de ‘24h Circular Fashion journey’ in Amsterdam. Hier kwam een diverse groep stakeholders bijeen om de versnelde overgang naar een circulaire economie te bespreken. Onder het thema ‘van compliance naar concurrentievoordeel’ belichtte het evenement een sector die worstelt met gefragmenteerde data. De sector staat echter op het punt om regeldruk om te zetten in strategische waarde. Het evenement werd gesponsord door Bleckmann en SPS Commerce.

Veranderend perspectief op regelgeving

De belangrijkste aanleiding voor de bijeenkomst was de toenemende druk vanuit Europese regelgeving. Waar dergelijke wetgeving voorheen door veel leidinggevenden als een puur bureaucratische horde werd gezien, duidde de consensus in Amsterdam op een aanzienlijke perspectiefverschuiving. Industrieleiders erkennen nu steeds meer dat gestandaardiseerde data en transparantie niet alleen vereisten zijn voor compliance, maar essentiële instrumenten voor het creëren van een concurrentievoordeel.

FashionSIGHTS-oprichter en voormalig McKinsey-partner, Achim Berg, zette de toon met een keynote over waarom de industrie nu moet innoveren. Berg merkte op dat hoewel de wereldwijde mode-industrie een markt van 2,6 biljoen dollar is, de groei in ontwikkelde regio's zoals Europa vlak blijft. In dit nulsomspel wordt concurrentievoordeel behaald door degenen die kunnen navigeren in een wereld die “voorspelbaar onvoorspelbaar” is. Deze wereld wordt gekenmerkt door stijgende inkoopkosten en de dringende noodzaak van circulariteit.

Navigeren door 24 uur innovatie

Het evenement volgde een strak 24-uurs format, ontworpen om de snelheid van moderne veranderingen in de industrie te weerspiegelen. De eerste dag, die startte bij Meet Berlage en werd ingeleid door WAIR CEO Mitch van Deursen, richtte zich op het presenteren van concrete praktijkvoorbeelden. Presentaties over het Zweedse merk Filippa K en van de in Pakistan gevestigde fabrikant Interloop gaven een compleet beeld van de toeleveringsketen, van de inkoop van grondstoffen tot aan het verkooppunt.

Interloop managing director, Pascal Betten, benadrukte het belang van ‘upstream truth’. Hij stelde dat transparantie verderop in de keten volledig afhankelijk is van de betrouwbaarheid van data bij de bron. Interloop demonstreerde hoe zij op boerderijniveau een unieke identificatie toekennen aan katoenbalen. Dit gebeurt met GS1 Global Location Numbers (GLN) en Global Trade Item Numbers (GTIN) om te garanderen dat data niet gemanipuleerd kan worden gedurende de keten.

Het avondprogramma verplaatste zich naar het historische Scheepstimmermanspakhuis, waar AI-expert Remy Gieling een keynote gaf over de transformerende kracht van kunstmatige intelligentie in de mode. Gieling daagde leidinggevenden uit na te denken over hoe AI de komende duizend dagen van hun bedrijfsvoering zal hervormen, verder dan eenvoudige automatisering en richting voorspellende bedrijfsmodellen.

Van lineaire kosten naar circulaire voordelen

De tweede dag stond in het teken van de overgang van een lineair naar een circulair economisch model. Jan Merckx, sustainability lead bij GS1 Nederland, besprak de financiële gevolgen van deze verschuiving. Hij stelde dat het handhaven van een lineair model stijgende regelgevingskosten met zich meebrengt, terwijl een circulaire strategie aanzienlijke voordelen biedt.

“Als je in de lineaire economie wilt blijven, is het een kostenpost,” aldus Merckx. “Als je een circulair bedrijf wilt worden, dan zijn al deze zaken, zoals een digitaal productpaspoort, voordelen die je nodig hebt.”

Een hoogtepunt van de praktische toepassingen werd gepresenteerd door Bleckmann, een logistieke dienstverlener. Hans Robben, directeur van de renewal workshop bij Bleckmann, liet zien hoe het bedrijf beschadigde modeartikelen een tweede leven geeft. Robben merkte op dat ongeveer 30 procent van de artikelen in de kledingkast van consumenten binnen enkele jaren waarschijnlijk pre-loved of tweedehands mode zal zijn.

Bleckmann demonstreerde zijn ‘Rescue’-dienst, die beschadigde retourzendingen herstelt en reinigt tot A-kwaliteit. Eyckens onthulde dat 50 procent van de beschadigde retouren kan worden hersteld. Hierdoor kunnen merken de volledige winkelwaarde terugwinnen en omzet behouden die anders verloren zou gaan.

Consensus over data en leiderschap

Het evenement werd afgesloten met een door AI geleide samenvatting van rondetafelgesprekken. Hierin identificeerden professionals uit de industrie ‘datachaos’ als de belangrijkste belemmering voor vooruitgang. De meerderheid van de deelnemers was het erover eens dat de industrie momenteel een gecentraliseerde regie mist, ondanks de beschikbaarheid van de benodigde technologie en expertise.

Er was een sterke oproep aan GS1 om op te treden als een neutrale, verbindende partij om internationale afspraken over het delen van data te faciliteren. Leidinggevenden uit verschillende disciplines, waaronder het bankwezen, de douane en de productie, waren het erover eens dat standaardisatie van product- en locatiegegevens de enige manier is om de schaal te bereiken die nodig is voor echte circulariteit.

Een terugkerend thema was de noodzaak om ‘de basis op orde te hebben’. Voormalig CTO van de Bijenkorf en Rituals, Nico Wartenberg, herinnerde de aanwezigen eraan dat het onmogelijk is om in geavanceerde AI of complexe circulariteitsprogramma's te stappen zonder een solide digitale basis. “Je kunt niet op het nieuwe springen zonder de basis op orde te hebben,” merkte Wartenberg op. Hij benadrukte dat consistente masterdata en Electronic Data Interchange (EDI) de essentiële ‘houten palen’ blijven waarop de toekomst van de industrie moet worden gebouwd.

Collectieve uitvoering als de weg vooruit

De 24h Circular Fashion journey eindigde met een circulaire modeshow van het Nederlandse label Martan. Dit diende als een visuele herinnering aan het creatieve potentieel binnen duurzame beperkingen. De belangrijkste conclusie voor de aanwezige leidinggevenden was echter stevig geworteld in bedrijfsvoering en samenwerking.

De organisatoren concludeerden dat de textielindustrie een punt heeft bereikt waarop nieuwe visies niet langer de prioriteit hebben; de focus moet nu liggen op collectieve uitvoering. Door structurele samenwerking en een duidelijke orkestratie van data over internationale toeleveringsketens kan de sector eindelijk de stap zetten van theoretische ambitie naar praktische, winstgevende toepassing. De consensus was duidelijk: circulariteit is niet langer een niche duurzaamheidsdoel, maar de kern van toekomstige bedrijfsweerbaarheid.