Koningsdag: Wegwerpmode botst met Fashion Revolution Week

Afgelopen Koningsdag was het aanbod bijzondere ‘oranje-collecties’ door retailers als Zara, H&M, Wibra en Zeeman opvallend groot. Dat stelt duurzamere lifestyle-expert Marieke Eyskoot in een reel op haar eigen kanaal en in een interview met Nu.nl. Het artikel werd het best gelezen, vermoedelijk omdat Koningsdag op 27 april midden in de Fashion Revolution Week valt – een moment van bezinning waarin juist aandacht wordt gevraagd voor een eerlijker systeem dat niet steunt op fast fashion. Tijdens deze week wordt de ramp met de Bengaalse fabriek Rana Plaza op 24 april 2013 herdacht.

Volgens Eyskoot is de opkomst van deze eendagscollecties het ultieme symbool van de ultra fast fashion-mentaliteit, waarbij kleding wordt gereduceerd tot een wegwerpartikel. Waar collecties vroeger maanden meegingen, zorgen microtrends op sociale media nu voor een constante ratrace. “Oranje is voor veel mensen geen geliefde kleur,” aldus Eyskoot in haar eigen video. “Je koopt zo’n item voor slechts één dag. Dat kan eigenlijk niet meer.” Ze noemt het feit dat er volledige collecties worden geproduceerd voor een kortstondig evenement bizar, en wijst op de gigantische milieu-impact van deze laagwaardige items.

Sociale prikkels

Hoogleraar retailmarketing Corine Noordhoff verklaarde aan Nu.nl dat consumenten op evenementen extra gevoelig zijn voor sociale signalen; een nieuwe outfit versterkt het gevoel van verbondenheid. Modepsycholoog Anke Vermeer vulde aan dat de moderne consument niet meer uit de verkleeddoos wil putten, maar ook op Koningsdag authenticiteit wil uitstralen met trendy items van ketens als Bershka.

Deze behoefte aan goedkeuring en online zichtbaarheid houdt de overconsumptie in stand, ook al roept de herdenkingsweek, Fashion Revolution, op tot bezinning.

Vooral tweedehandsjes

Op het verhaal komen ook weerwoorden: Koningsdag staat overwegend in het teken van vrijmarkten; Het meeste wat op de feestdag verkocht wordt is tweedehands. “Ik heb één oranjeshirt dat ik precies één keer per jaar draag”, reageert een professional op de LinkedIn bijdrage van Eyskoot. “Op Koningsdag zelf is de standaard om massaal tweedehands kleding (en andere spullen) te kopen en verkopen.” Een ander reageert: “Op mijn vijftiende werkte ik bij Blokker, in de tijd dat de Brulshirts (met een schreeuwende leeuw erop, red.) niet áán te slepen waren. Twintig jaar na dato zie ik mensen daarin nog steeds rondlopen met Koningsdag.”