Nieuw rapport European Fashion Alliance koerst af op een duurzame, eerlijke en creatieve mode-industrie

De European Fashion Alliance (EFA), een Europees netwerk van nationale modeverenigingen en -instituten, heeft vandaag een brancherapport gepubliceerd over de behoeften van de creatieve Europese mode-industrie in 2025 (‘On the Needs of the European Creativity-Driven Fashion Industry 2025’). Hiervoor zijn 26 EFA-leden uitgebreid ondervraagd, met een speciale focus op het midden- en kleinbedrijf (MKB). Ook de inzichten uit de eerder gepubliceerde enquête ‘Status of European Fashion’ zijn meegenomen.

“Als Europa een wereldwijde leidersrol wil innemen, moeten we de creatieven die de toekomst vormgeven versterken. Dit rapport geeft richting aan deze ondersteuning en toont duidelijk waar gerichte investeringen, afstemming van beleid en structurele verbeteringen nodig zijn”, aldus Scott Lipinski, CEO van de Fashion Council Germany en voorzitter van de European Fashion Alliance in een persbericht.

Het rapport benoemt zeven kerngebieden die systemische ondersteuning nodig hebben om ervoor te zorgen dat Europa een wereldwijde leider blijft in duurzame en creatieve mode. Hiervoor zijn 63 aanbevelingen opgesteld voor de autoriteiten van de Europese Unie. De zeven kerngebieden zijn: duurzaamheid, innovatie, opleiding, communicatie en distributie, verantwoorde consumptie, systemische ondersteuning van de creatieve mode-industrie en versterking van de gehele waardeketen. FashionUnited heeft de belangrijkste punten en aanbevelingen van elk kerngebied samengevat.

1. Duurzaamheid en inkoop

Hoewel 88 procent van de branchevertegenwoordigers investeert in duurzaamheid, mist 59 procent van de bedrijven de nodige instrumenten voor hoogwaardige praktijken. Barrières voor het MKB zijn onder meer de hoge kosten van ‘duurzame’ materialen, een onoverzichtelijk landschap van onbetrouwbare certificeringslabels en een gebrek aan data over beschikbare leveranciers.

Het rapport adviseert daarom een herziening van de btw-richtlijn om verlaagde tarieven voor gecertificeerde duurzame materialen mogelijk te maken. Daarnaast wordt de ontwikkeling van een centraal EU-platform met een lijst van gecertificeerde duurzame materiaalleveranciers aanbevolen om toeleveringsketens te verkorten. Ook de verstrekking van vouchers of financiële steun voor het MKB om toegang te krijgen tot dure duurzaamheidscertificeringen wordt benadrukt.

2. Innovatie en technologie

Innovatie in de mode wordt gezien als een tweesnijdend zwaard: een noodzaak voor transparantie (traceerbaarheid), maar een bedreiging voor immateriële creatieve kennis. Een van de huidige hiaten is dat 75 procent van de ondervraagde bedrijven momenteel geen innovatieve oplossingen gebruikt om de traceerbaarheid van producten te garanderen.

Het rapport stelt daarom subsidies voor het MKB voor de implementatie van levenscyclusanalyse-instrumenten (LCA), blockchain en het digitale productpaspoort (DPP) voor. Ook de financiering van AI-gestuurde IP-monitoringtools om namaakgoederen in realtime op te sporen en te verwijderen wordt genoemd. De invoering van modespecifieke R&D-belastingkredieten of speciale financieringssystemen zou eveneens zinvol zijn.

3. Opleiding en vaardigheden

De sector kampt met een kritiek tekort aan productie- en ambachtelijke vaardigheden en een kennisachterstand over complexe nieuwe EU-regelgeving. Hier is een kenniskloof zichtbaar: slechts 52 procent van de respondenten is bekend met de Ecodesign-verordening voor duurzame producten (ESPR), een hoeksteen van de komende textielwetgeving.

Het rapport adviseert daarom de lancering van EU-brede campagnes om carrières in productie en traditioneel vakmanschap te promoten. Ook wordt de creatie van grensoverschrijdende mobiliteit in ‘Erasmus-stijl’ voor leerlingen in technische modeberoepen aanbevolen. Verder wordt de ontwikkeling van een eenvoudige checklist voor naleving van de regelgeving en een stappenplan voor het MKB genoemd.

4. Communicatie en distributie

Het rapport signaleert aanzienlijke verschillen in ondersteuning tussen de lidstaten, met name tussen West- en Oost-Europa. Een van de marktuitdagingen is dat veel merken er om duurzaamheidsredenen voor kiezen om klein en lokaal te blijven. Ze hebben echter een betere digitale zichtbaarheid nodig om te kunnen concurreren met ‘ultra-fast fashion’.

De belangrijkste aanbevelingen omvatten subsidies voor digitalisering, inclusief websiteontwikkeling en trainingen voor duurzame e-commerce. Ook worden subsidies voorgesteld voor merken uit kleinere markten om deel te nemen aan internationale modebeurzen en showrooms.

5. Verantwoorde consumptie

Het rapport benadrukt dat een verandering in het consumentengedrag essentieel is om creatieve merken te ondersteunen. Wat de consumentenstemming betreft, gelooft 66 procent van de respondenten dat het publieke imago van de mode-industrie momenteel overwegend negatief of negatief is.

De invoering van een EU-keurmerk ‘Made in Europe’ is daarom een optie voor producten waarvan het ontwerp, vakmanschap en de productie in de EU plaatsvinden.

De introductie van ‘reparatiebonus’-systemen op EU-niveau om de kosten van kledingreparaties voor consumenten te verlagen, wordt ook als zinvol beschouwd. Tot slot wordt de financiering van onderzoek naar de ‘extrinsieke duurzaamheid’ (de emotionele band met kledingstukken) en naar sociale etikettering genoemd.

6. Systemische ondersteuning en waardeketen

De EFA pleit ervoor dat mode met dezelfde culturele en regelgevende flexibiliteit wordt behandeld als andere sectoren, zoals muziek of theater.

Als strategisch initiatief wordt een ‘European Fashion Hub’ voorgesteld: een centraal digitaal platform dat regelgevend advies, toolkits en netwerkmogelijkheden biedt voor alle creatieve merken.

Volgens de de-minimisregels moet creatieve mode worden opgenomen in de culturele uitzonderingen van de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV) om een hoger niveau van overheidssteun mogelijk te maken. In het kader van financiële inclusie moeten leningen met een lage rente en microfinanciering worden geïntroduceerd, specifiek voor kleine, in de EU gevestigde producenten.

7. Versterking van de gehele waardeketen

Het rapport stelt dat het essentieel is om het ecosysteem waarin creatieve modebedrijven opereren te versterken om dit systemische perspectief te ondersteunen. Dit omvat het vergemakkelijken van de toegang tot verantwoorde materialen voor kleine producenten, het behouden en moderniseren van ambachtelijke en productietechnische kennis in heel Europa, en het bevorderen van transparantere, traceerbare en eerlijkere toeleveringsketens. Dit geldt zowel binnen de EU als via partnerschappen met betrouwbare leveranciers uit derde landen. Door elke schakel in de waardeketen te versterken, kan de EU de voorwaarden scheppen voor een meer concurrerende, circulaire en cultureel diverse economie.

“Voor opkomende ontwerpers en onafhankelijke labels toont dit rapport duidelijk wat nodig is voor een duurzame carrière in de Europese mode-industrie. De bevordering van jong talent door gerichte maatregelen, laagdrempelige financiering en eerlijke randvoorwaarden staat centraal in het werk van de Oostenrijkse Modevereniging, en dit rapport bevestigt deze missie krachtig. Tegelijkertijd vereist het bereiken van deze doelen een duidelijke en duurzame inzet van beleidsmakers op Europees en nationaal niveau om de aanbevelingen van het rapport om te zetten in effectieve kaders en langetermijnondersteuningsstructuren voor de mode-industrie”, vat Camille Boyer, voorzitster van de Oostenrijkse Modevereniging, samen.

Meer over het rapport is te vinden op de website van de European Fashion Alliance.