Vlooienmarkt, moordenaar en mijnen in Moldavië: de FW26-highlights uit Chișinău
Moldavië wil met de halverwege het jaar gekozen premier en investeringsexpert Vasile Tofan de toetreding tot de EU versnellen. Tegelijkertijd opent ook de lokale mode-industrie zich steeds meer voorbij de landsgrenzen. Dit blijkt uit de modeweek Moldovan Brands Runway (MBR) in Chișinău, die afgelopen week de herfst/winter 2026/27-collecties van meer dan vijftien merken presenteerde via shows, presentaties en een pop-upconcept. Hieronder bevonden zich gevestigde merken die al internationaal succesvol zijn, en jonge creatievelingen.
Ongeveer drie jaar geleden toonden slechts zeven merken op één dag, maar nu is de MBR uitgegroeid tot een veel groter, vierdaags evenement op verschillende locaties, legt Nata Mitereva uit. “Het aantal deelnemende merken, gasten en aanmeldingen is aanzienlijk toegenomen”, vervolgt de creatief directeur van MBR. “Belangrijker nog is dat de merken zelf veel meer aandacht en ambitie in hun presentatie op de MBR steken.” De publieke belangstelling is bijna verdrievoudigd.
Mode is een belangrijke exportsector voor Moldavië. Volgens data van het directoraat-generaal Handel van de Europese Commissie, gebaseerd op Eurostat en gepubliceerd in mei, importeerde de EU in 2025 kleding ter waarde van 215 miljoen euro uit Moldavië. Dat is een stijging van 10,9 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Textiel en textielproducten waren goed voor 260 miljoen euro, oftewel elf procent van de import. Daarmee vormden ze na plantaardige producten, machines en apparaten de op twee na grootste productgroep. Schoenen en hoofddeksels droegen nog eens 33 miljoen euro bij. De EU is de belangrijkste afzetmarkt voor het land. Volgens cijfers van het Internationaal Monetair Fonds, vermeld in hetzelfde datablad, neemt de EU bijna 70 procent van de Moldavische goederenexport voor haar rekening.
Producenten en exporteurs
Moldavische ontwerpers vertrouwen op hun binnenlandse productie. Ze werken samen met lokale partners of hebben een eigen fabriek achter zich. Een goed voorbeeld hiervan is Ionel. De oorsprong van het bedrijf gaat terug tot 1945, toen het begon met ongeveer 50 medewerkers en circa vijftien naaimachines. In de afgelopen 80 jaar is het naaiatelier voor producten als pakken, jassen en werkkleding steeds verder uitgebreid en gemoderniseerd. Naast het gelijknamige eigen merk, dat vijf eigen winkels in Chișinău heeft, behoren ook de merken Giovanni Primo en Prima Bella tot het portfolio.
Merken zoals het in knitwear gespecialiseerde damesmodemerk La Tyana en Georgette, bekend om zijn romantische jurken en in 1997 opgericht door Georgeta Mir als maatwerkatelier, vertrouwen op productie in eigen atelier. Georgette is inmiddels uitgegroeid tot een bedrijf met ongeveer honderd medewerkers dat ook voor internationale merken produceert.
Enkele lokale creatievelingen hebben ook internationaal al naam gemaakt. Het gelijknamige merk van ontwerpster Julia Allert, dat ze in 2005 oprichtte, is verkrijgbaar bij de Britse retailer Wolf & Badger en bij de moderetailers Doors en The Canvas in New York. Doors verkoopt ook het damesmodemerk Șotropa, dat klassieke elegantie combineert met elementen uit de herenmode. Wolf & Badger verkoopt ook Georgette en zou volgens het MBR-team in gesprek zijn met La Tyana en Katea Gri. Het damesmodemerk Katea Gri, uit het contemporary segment, werd in 2015 opgericht door ontwerpster Ecaterina Grigor en staat bekend om zijn zelfbewuste vrouwelijkheid.
Van paleis naar mijnschacht
Na de officiële opening op de eerste avond richtten de volgende twee dagen zich elk op één locatie: de concertzaal Nationaal Paleis “Nicolae Sulac” en Mediacor, een centrum voor creatieve mediatechnologie aan de Staatsuniversiteit van Moldavië. Op de vierde en laatste dag zorgden de locaties voor enkele verrassingen.
Zaterdagmiddag begon met een geënsceneerde vlooienmarkt op het stationsplein, waarvoor ontwerper Alexei Sorokin zich liet inspireren door straatverkopers. De ontwerper zocht daar vroeger regelmatig naar unieke vondsten en bijzondere looks, legt hij uit aan FashionUnited. Nu wilde hij naar deze plek terugkeren. “Alle stoffen voor de collectie zijn rechtstreeks op de vlooienmarkt gekocht en elk item is een uniek stuk geworden”, aldus Sorokin. “Hierdoor werd de verbinding tussen de locatie en de kledingstukken heel letterlijk. Materialen die tussen de marktkramen werden gevonden, kregen een nieuwe vorm en een tweede leven.”
Hij toonde deels gewaagde combinaties, zoals een kort bruin jasje met een wijde tule rok waar een gewatteerde binnenvoering overheen stak, en een kleurrijke legging met dierenprint. De look werd afgemaakt met luipaardhakken. Bloemenpatronen, flared broeken en een chaotische maar samenhangende materiaalmix bepaalden het beeld. Het was dan ook passend dat enkele voorbijgangers, die duidelijk niet wisten waar ze aan begonnen, de catwalk als hun eigen podium gebruikten en het publiek vermaakten. De collectie was een van de weinige die ook herenmode bevatte.
Bovendien was het de enige show van deze editie die buiten plaatsvond. Dit detail wordt des te interessanter door de show die daarop volgde. Ontwerper Alexandru Rotari besloot namelijk om zijn gasten naar een nog werkende mijn te brengen. Daar presenteerden de modellen de collectie in een schacht op een zanderige, oneffen ondergrond. Passend bij de donkere en beklemmende sfeer onder de grond, leken de sterkste looks met hun grof gebreide vesten en omslagdoeken geïnspireerd door mystieke wezens en gothic. De sfeer werd versterkt door een sombere aria en tromgeroffel, alsof men in een offerceremonie was beland.
Theatraal en duister was het ook bij Vyaz, het meer experimentele label van ontwerper Denis Vang. Een dag later transformeerde hij met zijn cleanere en commerciëlere label Duca de catwalk in een slaapkamer en toonde hij een op nachtkleding geïnspireerde collectie. De show van Vyaz had een van de beste concepten van deze editie. Centraal stond een misdaadverhaal waarin de ontwerper zelf het slachtoffer werd. Aan het begin van de show lag een model, wiens rode haar aan dat van de ontwerper moest doen denken, roerloos op een tapijt in het midden van de catwalk. De andere looks waren gebaseerd op verschillende personages, zoals politieagenten inclusief forensisch team, potentiële daders, de rouwende weduwe en de doodgraver. Aan het einde werd Vang zelf in handboeien door de politie over de catwalk geleid. De moordenaar in het verhaal was een nieuwe versie van hemzelf, legde de ontwerper uit. Hiermee wilde hij zijn reïncarnatie en de evolutie van het merk symboliseren.
Kringloop
Naast Sorokin gaven ook andere merken gebruikte items een tweede leven. Allert maakte voor de styling onder andere gebruik van de expertise van haar dochter. Zij houdt zich bezig met de wederverkoop van vintage tassen en stelde een selectie beschikbaar voor de show.
De laatste show op zaterdagavond vond plaats in de productiefaciliteit van de Moldavische cosmeticaproducent Viorica Cosmetic, waar het label Patru zijn nieuwste collectie presenteerde. Het upcycling-label is onderdeel van het circulaire concept van Evghenia Gruzdeva, de onderneemster achter de lokale luxemoderetailer Dofamin. De conceptstore verkoopt nieuwe collecties van internationale merken als Dries Van Noten en Maison Margiela, evenals van opkomende ontwerpers. Daarnaast runt Gruzdeva met Holy Chic een zelfstandige tweedehandswinkel voor luxemode. Restvoorraden uit beide winkels worden gebruikt voor de collecties van Patru. Te zien was een sportieve, casual look die door het gebruik van denim, ruches en een vrij beperkt kleurenpalet deed denken aan Scandinavisch design. Naar verluidt wil Gruzdeva het concept volgend jaar ook in Parijs presenteren.
Teamwork
Hoewel de MBR internationaal zijn vleugels uitslaat, bouwt de modeweek duidelijk op de saamhorigheid van de creatievelingen. Men ondersteunt elkaar. Die saamhorigheid is ook onderdeel van de groei van de modeweek, legt Mitereva uit. Sinds het begin zijn er aanzienlijk meer samenwerkingen ontstaan tussen ontwerpers, bedrijven en de bredere creatieve scene.
Ontwerpers als Vang en Sorokin waren voor en na hun shows ook regelmatig te zien onder de gasten van andere ontwerpers. Die laatste hielp bij de show van Patru met het op- en afbouwen van de set en het afruimen van het servies van de lange tafel, voordat de bezoekers er tijdens de afterparty op begonnen te dansen.
Sorokin kreeg op zijn beurt steun van Mitereva, die hem hielp de vlooienmarktsfeer te creëren en stukken aan te leveren die voor fotoshoots waren gekocht of uit persoonlijke archieven waren geselecteerd, legde de ontwerper uit. Maar ook haar eigen dubbelrol als eindverantwoordelijke en ontwerpster van Patru benadrukt de verbondenheid.
FashionUnited werd door MBR uitgenodigd in Chișinău.