EU-India vrijhandelsovereenkomst: Wat betekent dit voor de mode-industrie?

Na bijna twintig jaar van onderbroken onderhandelingen is de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en India nu een feit.

Op 27 januari 2026 bezegelden Ursula von der Leyen, António Costa en Narendra Modi in New Delhi wat verschillende waarnemers volgens de Financial Times al de ‘mother of all trade deals’ noemen. De economische en geopolitieke omvang van de tekst overstijgt namelijk een eenvoudige heffingverlaging.

De overeenkomst heeft als doel een handelsroute te creëren tussen twee blokken die samen bijna twee miljard consumenten en ongeveer een kwart van het wereldwijde bbp vertegenwoordigen. Dit gebeurt in een context van toenemende fragmentatie van de internationale handel, zoals AP News meldde bij de officiële aankondiging.

Een gevestigde maar structureel onevenwichtige handelsrelatie

Al voor de ondertekening was de handel tussen de EU en India aanzienlijk, maar zeer asymmetrisch. In 2024 bedroeg de goederenhandel ongeveer 120 miljard euro, terwijl de dienstenhandel goed was voor bijna 60 miljard euro, aldus RTL Infos.

Voor New Delhi is de Europese Unie de belangrijkste handelspartner. India is echter goed voor slechts ongeveer 2 procent van de totale goederenhandel van de EU. Dit is een structurele onbalans die dit nieuwe verdrag beoogt te corrigeren. Deze relatie werd bovendien belemmerd door een grote asymmetrie in heffingen. De Unie hanteerde gemiddeld heffingen van rond de 3,8 procent, terwijl India bijna 9,3 procent oplegde. Er waren spectaculaire pieken voor de auto-industrie, de chemie en de textielsector, zoals The Times of India voor de overeenkomst meldde.

Importheffingen: de economische kern van het verdrag

De verlaging van deze rechten vormt dan ook de economische ruggengraat van het verdrag. India verbindt zich ertoe de heffing barrières voor meer dan 90 procent van de Europese export af te bouwen of te verlagen. Volgens The Economic Times kan deze maatregel voor bedrijven in de EU een jaarlijkse besparing tot 4 miljard euro opleveren. De invoerrechten op Europese voertuigen, die voorheen meer dan 100 procent bedroegen, worden onder voorwaarden geleidelijk teruggebracht tot ongeveer 10 procent. Dit is een keerpunt voor premium autofabrikanten, zoals de Financial Times uiteenzette. Ook machines, industriële apparatuur, chemische en farmaceutische producten en wijnen profiteren van aanzienlijke verlagingen of zelfs volledige afschaffing van heffingen. Dit versterkt de aantrekkelijkheid van de Indiase markt voor Europese industriëlen.

Textiel, de grote winnaar van de overeenkomst?

Maar het is in de textielsector waar de overeenkomst op middellange termijn de meest structurele effecten kan hebben. India is al een belangrijke speler in de wereldwijde kledingindustrie, maar is nog steeds ondervertegenwoordigd op de Europese markt.

Volgens een nota van Jefferies, gepubliceerd eind januari, importeert de Europese Unie jaarlijks voor meer dan 125 miljard dollar aan textiel en kleding. Deze markt wordt momenteel voor 30 procent gedomineerd door China, terwijl het aandeel van India slechts 5 tot 6 procent is.

De afschaffing van de Europese douanerechten, die voorheen tussen de 10 en 16 procent lagen, komt op een bijzonder cruciaal en opportuun moment. Indiase textielexporteurs worden in de Verenigde Staten geconfronteerd met douanerechten die kunnen oplopen tot 50 procent. Dit versterkt automatisch de aantrekkelijkheid van de Europese markt als prioritaire afzetmarkt. Voor Europese merken en distributeurs kan deze ontwikkeling de diversificatie van leveranciers versnellen, volumes veiligstellen en kosten stabiliseren in een context van volatiele wereldwijde toeleveringsketens.

Welke impact op de Europese textielwaardeketen?

Voor de Europese textielwaardeketen brengt de overeenkomst inderdaad verschillende gelijktijdige dynamieken op gang:

• een geleidelijke verschuiving van de sourcing weg uit China, in een context van handelsspanningen en toenemende regeldruk,
• een kwaliteitsverbetering van de bevoorrading, aangezien India beschikt over erkende expertise op het gebied van katoen, spinnen, weven en bepaalde complexe afwerkingen,
• een kans voor gedeeltelijke herlokalisatie naar Europa van stappen met een hoge toegevoegde waarde, zoals ontwerp, prototyping, eindlogistiek of kwaliteitscontrole,
• een vermindering van het reputatierisico verbonden aan ‘Made in China’, zonder over te stappen naar gebieden met grote onzekerheid op regelgevend en sociaal vlak. India beschikt namelijk al over duidelijkere normatieve kaders voor Europese opdrachtgevers.

Op termijn kan deze dynamiek India positioneren als een geloofwaardig industrieel alternatief voor China, terwijl Europa opnieuw een centrale rol krijgt in het ontwerp, de kwaliteit en de uiteindelijke waardering van textielproducten.

Meer gematigde winsten voor de auto- en luchtvaartindustrie

Omgekeerd zullen sommige Europese industriële sectoren mogelijk geleidelijker profiteren. In de auto-industrie biedt de verlaging van de Indiase invoerrechten perspectieven, maar de werkelijke impact moet worden genuanceerd. Een groot deel van de Europese premiumvoertuigen komt India al binnen als lokaal geassembleerde kits, wat het onmiddellijke effect van de liberalisering beperkt, zoals Jefferies benadrukt. In de luchtvaart kan de verlaging van de rechten op vliegtuigen en reserveonderdelen de kosten verlagen, hoewel het netto-effect deels wordt gecompenseerd door de binnenlandse Indiase belastingen.

Nog steeds aanwezige wrijvingspunten

De overeenkomst neemt echter niet alle spanningen weg. Non-tarifaire belemmeringen, met name het Europese mechanisme voor koolstofgrenscorrectie, blijven een belangrijk punt van zorg voor Indiase exporteurs, aldus Jefferies. Sommige gevoelige sectoren, zoals de landbouw en bepaalde digitale diensten, vallen buiten de directe reikwijdte van het verdrag. Bovendien kan de ratificatie door de nationale parlementen en het Europees Parlement nog enkele maanden duren, zoals de Financial Times aangaf.

Een nieuwe impuls voor de Europese waardeketens

Op macro-economisch niveau past de overeenkomst tussen de EU en India in een bredere herschikking van de wereldwijde waardeketens. Het biedt Europa een geloofwaardig alternatief voor de geconcentreerde afhankelijkheid van Azië. Tegelijkertijd stelt het India in staat om industrieel op te schalen en meer waarde te creëren op de ontwikkelde markten.

Voor de Europese textielsector is dit niet alleen een kwestie van kosten. Het is een hefboom om een veerkrachtigere, meer gediversifieerde keten op te bouwen die beter is afgestemd op de sociale, ecologische en politieke eisen van het continent.