Heeft Leuven als meest welvarende winkelstad van België de succesformule te pakken?

Een studentenstad die een mondaine kuststad als Knokke voorbijsteekt als meest welvarende winkelstad van België: Leuven deed het zomaar. We vroegen enkele spelers in de Leuvense retail naar de formule achter het succes.

In februari 2026 bleek uit een onderzoek van RetailSonar dat Leuven welvarender is als shopstad dan Knokke. FashionUnited ging op zoek naar een verklaring en contacteerde enkele lokale spelers met de vraag: hoe komt dat? Wat is die geslaagde formule die Leuven blijkbaar weet te vinden? De eerste vaststelling is dat die formule niet in cijfers te vatten is. Zo zegt handelsorganisatie Comeos de welvaart van Leuven als shoppingstad niet te kunnen verklaren. “Dit is info die wij niet hebben”, is de beknopte reactie van Head Non Food Kathy Bergen. Ook Wendy Luyckx, communicatieverantwoordelijke van de Belgische beroepsfederatie voor mode en confectie Creamoda stipt aan dat concreet vergelijken moeilijk is: “Vanuit onze rol - wij vertegenwoordigen in de eerste plaats de merken en producenten - hebben we minder direct zicht op de retailperformantie per stad. Voor Leuven specifiek beschikken we niet over recente, concrete data om de vergelijking met Knokke-Heist echt te staven.” Maar: de hoofdstad van Vlaams-Brabant heeft wel een aantal specifieke eigenschappen die zorgen voor welvaart, wat weerspiegeld wordt in de florerende retail.

Dynamische shoppingstad

Zo staat de studentenstad qua koopkracht per inwoner bovenaan in de Belgische lijst in het rapport over markt- en consumententrends voor 2025 van het onderzoeksbureau NIQ. Ook Isolde Delanghe, directeur bij Mode Unie wijst op de koopkracht van de Leuvense winkelbezoekers: “Leuven is een studentenstad waar de huizenprijzen bijzonder hoog liggen omwille van de grote vraag. Hoge huis- en huurprijzen trekken een kapitaalkrachtig publiek aan, en het merendeel van dit publiek zijn vaste inwoners. Kapitaalkrachtige consumenten maken dat er ook ruimte is voor heel wat handelszaken om daar op in te spelen.’

Ook Creamoda benadrukt de inzet van de lokale middenstand. Luyckx: ‘Wat we zeker zien, is dat Leuven zich de voorbije jaren duidelijk heeft ontwikkeld tot een dynamische shoppingstad. Verschillende Belgische modemerken zijn er aanwezig, en de stad biedt een aantrekkelijke mix van lokale zelfstandigen, conceptstores, boetieks, multimerkenzaken en ketens, zowel in het hogere als in het middensegment. Zo krijg je een breed en toegankelijk aanbod, gedragen door een vrij stabiel en koopkrachtig publiek. Leuven was enkele jaren geleden dan ook gaststad van onze Week van de Belgische Mode-campagne’, zegt ze nog.

‘Leuven zet heel sterk in op het aantrekken van shoppers’, beaamt Delanghe: de stad investeert er sterk in. Zo is er Liefst Leuven, een hele sterke organisatie met een nauwe band met handelaars. Zij organiseren heel wat consumentenacties en mobiliseren ondernemers om zelf actie te ondernemen, waardoor Leuven echt op de kaart gezet wordt als shoppingstad. Veel winkels trekken bovendien nog meer winkels aan, zo kom je in een systeem terecht waarin ze elkaar versterken.’

Leuven is geen Knokke

Bij Tine Vandeweerd, handelscoach en woordvoerder van Liefst Leuven, horen we een gelijklopende verklaring. Ze wil Leuven en Knokke liever niet vergelijken: ‘Ik heb de vraag voorgelegd tijdens een vergadering van de raad van Bestuur van de Handelaars. Het antwoord was dat Knokke en Leuven niet te vergelijken zijn qua bestemming. In Knokke zijn heel veel mensen op vakantie, tijdelijk of in hun tweede verblijf. Leuven is een hub waar een massa mensen woont en werkt, en daar dan ook winkelt.’

‘Beide steden hebben een kapitaalkrachtig publiek, maar in Knokke gaat het om shoppers die er eigenlijk niet wonen, terwijl dat in Leuven wel het geval is. Dan doe je ook heel andere aankopen, je gaat op een heel andere manier shoppen als je af en toe een weekend in Knokke bent, dan wanneer je in Leuven woont. Als Leuven het beter doet dan Knokke, is het omdat het winkelen op een totaal andere manier is ingericht, voor een ander type publiek: gericht is bewoners en werkers ten opzichte van vakantiegangers. Dat is een totaal ander beleid’, besluit Vandeweerd.

Stabiele koopkracht

Stabiel blijkt het kernwoord als het over het Leuvense publiek gaat. Elke winkeluitbater in Knokke zal toegeven dat ze vooral winst draaien tijdens de zomer, met als topmaand augustus en een hoogtepunt rond De Nacht Van Het Zoute, wanneer de badstad tot leven komt dankzij tweedeverblijvers en (dag)toeristen. In de zomermaanden worden de openingsuren van de aanwezige boetieks dan ook uitgebreid en vervoegen talloze pop-ups het aanbod. Zo stuurde Chanel vorige maand nog een bericht uit over de zomerboetiek die op 19 juni zal openen. Tot 15 september, als ook het academiejaar in Leuven weer start.

‘Leuven lijkt ons geen stad die zich primair profileert als luxeshoppingbestemming. Er is bijvoorbeeld geen grote aanwezigheid van luxe- of designerwinkels’, vult Luyckx aan. “Het succes van Leuven lijkt minder te liggen in een uitgesproken high-end positionering, maar eerder in een sterke en gevarieerde retailmix en het lokale draagvlak. De KU Leuven speelt daar indirect een rol in omdat de aanwezigheid van een grote universiteit zorgt voor een grote, stabiele en koopkrachtige groep van mensen.”

Dat bevestigt Hannah Seghers van luxeboetiek Profiel. De lokale pionier in het hogere segment verkoopt al meer dan dertig jaar designerkleding in het stadscentrum. Geen Gucci en Prada, wel Belgische namen als Dries Van Noten, Christian Wijnants en Sofie D’Hoore, aangevuld met internationale labels zoals Max Mara of Ganni. ‘Ik denk dat we in Leuven geprivilegieerd zijn door de tewerkstelling aan zowel de KU Leuven als het ziekenhuis Gasthuisberg’, verklaart Seghers. ‘Dat creëert een concentratie van hoogopgeleide mensen. Door de studenten trekken ook hun ouders naar de stad, wat voor welvaart zorgt.”

Breder publiek

Dat is wellicht de unieke sterkte van Leuven. Niet alleen trekken de winkelstraten er de rijkste shoppers van het land aan - met een welvaartsindex van 113 procent (13 procent boven het Belgische gemiddelde; Knokke scoort 110 procent). Leuven fungeert ook als een sterke regionale centrumstad. Uit de Gemeente-Stadsmonitor (de omgevingsscanner van het Agentschap Binnenlands Bestuur die de brede omgeving van elke Vlaamse gemeente en stad in beeld brengt) blijkt dat de stad voor inwoners van de omliggende gemeenten een van de belangrijkste winkelbestemmingen is buiten de eigen gemeente. Winkeliers kunnen daarom rekenen op een stabiel en kapitaalkrachtig publiek van inwoners, mensen die er werken en shoppers uit de rest van Vlaams-Brabant, en dat het hele jaar door. Knokke is daarentegen aangewezen op kapitaalkrachtige toeristen en tweedeverblijvers, geconcentreerd in de zomermaanden.

Leuvens schepen van handel Lalynn Wadera bevestigt dat Leuven graag shoppers naar de stad trekt en ze daar ook wil houden: “De inkomens in Leuven liggen inderdaad bij de hoogste gemiddelde inkomens in Vlaanderen en België, wat ook te maken heeft met de aanwezigheid van belangrijke kennisinstellingen en de daaraan verbonden economische activiteit. Bovendien zitten we in een sterke regio met goede verbindingen. We zijn erin geslaagd om heel wat diensten – onderwijs, werkgelegenheid, vrije tijd - in het stadscentrum te houden. Wie gebruik maakt van die diensten, zit dus dicht bij de winkels en horeca; daarna of tussendoor kunnen die mensen de stad in trekken. We hebben dan ook bewust geen grote winkelcentra in de periferie.”

Nieuwe kansen voor retail

“Daarnaast zetten we sterk in op de aantrekkelijkheid van onze stad, dankzij veel groen, rustige straten en aangename pleinen is het aangenaam om hier te zijn”, vult de Leuvense schepen aan. “Samen met onze handelsvereniging organiseren we leuke events om shoppers naar de stad te trekken. Op 13 mei is dat bijvoorbeeld Leuven by Night (een shoppingevent in de binnenstad waarbij winkels extra lang openblijven, red.). Maar we organiseren ook veel andere grote evenementen of sportevents die mensen naar de stad trekken. Tot slot kreeg Leuven heel wat internationale erkenningen die de aantrekkelijkheid van onze stad vergroten, zo zullen we in 2030 Europese Culturele Hoofdstad zijn.”

Stad Leuven werkt intussen aan een nieuw masterplan voor handel en horeca. Voor het eerst wordt de Vaartkom als mogelijke vijfde handelskern onderzocht, aldus een persbericht van de stad.​ Nu concentreren winkels zich in het gebied rond de vrijwel verzadigde Bondgenotenlaan en Diestsestraat, de Parijsstraat, de Mechelsestraat en Vismarkt, en de Brusselsestraat. “De Vaartkom is op korte tijd uitgegroeid tot een buurt waar mensen graag komen. Dat voelen ondernemers ook”, zegt Lalynn Wadera. “We willen bekijken welke rol handel en horeca daar in de toekomst kunnen spelen en hoe we die nieuwe dynamiek kunnen versterken. Concreet stelt het masterplan ons in staat om in de toekomst leegstand gerichter aan te pakken, te zorgen voor een goede mix van winkels en horeca in elke wijk en nieuwe ondernemers beter aan te trekken en te begeleiden", besluit ze.

Daar liggen misschien ook nieuwe kansen voor retailers die Leuven overwegen.