Europees concurrentieplan sluit de ogen voor textiel

De Europese Commissie heeft op woensdag 4 maart 2026 de Industrial Accelerator Act (IAA) onthuld. In aanwezigheid van leiders uit het Comité van de Regio's (CvdR) presenteerde uitvoerend vicevoorzitter Stéphane Séjourné een initiatief dat de concurrentiepositie van de EU fundamenteel moet versterken tegenover grootmachten zoals China.

Strategische sectoren

Het wetsontwerp heeft tot doel het aandeel van de verwerkende industrie in het bruto binnenlands product (bbp) van de EU te verhogen van circa 14 procent naar 20 procent in 2035 en richt zich op zware industrieën zoals automotive, batterijen, bouw, chemie, staal en transport. Textiel lijkt vooralsnog geen onderdeel van het plan.

Séjourné benadrukte dat de uitvoering van de IAA afhangt van een 'plaatsgebonden competitieve strategie'. Lokale overheden beheren een aanzienlijk deel van de publieke investeringen en moeten hun unieke regionale krachten benutten om Europa als innovatieve hub te positioneren.

Om dit te versnellen, worden lidstaten bij toekenning verplicht een volledig digitaal vergunningensysteem op te zetten om procedures te standaardiseren. Voor buitenlandse investeringen boven de 100 miljoen euro in strategische sectoren gelden straks strengere eisen. Buitenlandse bedrijven die zelf een groot aandeel hebben in een industrie, moeten voortaan samenwerken met Europese partners om toegang te krijgen tot de markt. Aanspraak maken op lokale overheidssteun wordt lastiger door nieuwe minimale eisen voor in de EU geproduceerde onderdelen.

Geen textielmaatregel

Het weglaten van textiel uit het debat is opmerkelijk, omdat het een essentiële pijler is van de lokale economie in meerdere Europese regio's - Portugal en Türkiye zijn voorbeelden van textielhubs met een groeiperspectief.

De sector genereert volgens een overzichtsrapport van Euratex (2024) een jaarlijkse omzet van ruim 170 miljard euro en is goed voor 64 miljard aan export naar landen buiten de EU. Met meer dan 1,3 miljoen werknemers (voornamelijk in het mkb) is textiel een van de meest arbeidsintensieve industrieën van Europa.

Net als in de automotive-sector houdt China de textielketen onder de duim langs de hele keten, van het produceren van grondstoffen zoals zijde en cashmere tot de fabricage en de overname van westerse modemerken.

De keuze om textiel als ondergeschoven kindje te behandelen past in de beleidslijn van het afgelopen jaar. Belangrijke wetten zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) werden toen afgezwakt via de zogenaamde 'omnibusregeling', die verplichtingen voor modebedrijven versoepelt onder het mom van het verminderen van 'administratieve complexiteit'.

De IAA moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement. Ondertussen lobbyt de textielsector intensief om alsnog als 'strategische sector' erkend te worden.