Tumult rondom Zara en Galliano: 'dit is een power move van Inditex'

Één dag na de aankondiging dat John Galliano gaat samenwerken met de Spaanse retailer Zara loopt het storm aan reacties van modeprofessionals. Dat een mode-icoon wiens werk de haute couture heeft gedefinieerd zich nu achter één van de grootste fast fashion retailers van de wereld schaart, raakt een gevoelige snaar in de industrie. Waar zit hem dat precies in?

Van verontwaardiging tot begrip

In een korte verklaring bevestigde Zara op dinsdag de tweejarige creatieve samenwerking met Galliano. Hij mag de archieven van het merk induiken om de kledingstukken uit vorige collecties te deconstrueren en opnieuw tot leven te wekken in een reeks seizoenscollecties. De eerste verschijnt in september 2026.

Volgens luxemodedeskundige dr. Hakan Karaosman is de deal een 'power move' van Inditex. Volgens de expert probeert het bedrijf een gat in de markt te vullen: producten die de consument status bieden voor een redelijke prijs. Op LinkedIn legt hij uit hoe dat gat is ontstaan: "Luxemerken zien het aantal impulsaankopen teruglopen, want jongere generaties vinden luxe steeds minder relevant. Ze beginnen door te hebben dat het bezitten van één of twee luxe-items niet meteen betekent dat je bij de elite hoort - een illusie die merken jarenlang wel, via influencermarketing, hebben uitgebuit." Door een Zara jas van Galliano te kopen van een stukje in plaats van een compleet salaris, kun je tóch meeliften op de merknaam en de ontwerper zijn creatieve identiteit.

Zelfstandig ontwerper-consultant Silvia Pellegrino reageert fel vanuit Barcelona. "Zara is bereid Galliano te betalen voor zijn naam - maar niet genoeg. We praten tegenwoordig vooral over winst en strategie, en vergeten dat mode primair over iets krachtigers gaat, iets wat je niet kunt controleren of vatten in een spreadsheet: creativiteit, kunst." Ze trekt ook de originaliteit van Zara zelf in twijfel: "Is Zara soms zo goed met cijfers omdat het zelf niets creëert en alles van anderen kopieert?" Galliano's keuze voor de rol noemt ze daarom "een echte ethische verrassing."

Oana Leonte, voormalig marketingdirecteur bij Puma, voegt aan de LinkedIn discussie toe dat Zara überhaupt weinig archief heeft om uit te putten - het meeste is door andere ontwerpers geïnspireerd of nageaapt. Als iemand dode dingen weer tot leven kan wekken is het wel Galliano. Toch is het de vraag of dat genoeg is, stelt ze, omdat het succes neerkomt op "geleende betekenis" - een reputatie die voortkomt uit externe samenwerkingen. Recent deed Zara ook (kortstondige) collabs met ontwerpers Narciso Rodriguez en Ludovic de Saint Sernin, Steven Meisel, die de fotografie van Zara's vijftigste verjaardag verzorgde, en Vincent Van Duysen die Zara's nieuwe designwinkel in Barcelona ontwierp. Niets daarvan - ook Galliano niet - is van Inditex zelf.

De tekst gaat door onder de afbeelding

Volgens de Zweedse meesterkleermaker Linda Carlen is de grote vraag niet wat Zara aan de deal heeft, maar wat het zal doen met de reputatie van Galliano zelf. Op LinkedIn analyseert ze zijn laatste couture collectie voor Maison Margiela (SS24), waarlangs hij symbolisch brak met zijn verleden bij Dior, dat ongeacht zijn waanzinnig artistiek werk uitliep op controversie - racistische en antisemitistische uitspraken maakten dat hij moest vertrekken bij het huis. Door nu de krachten te bundelen met Zara, "geeft hij de haute couture een klap in het gezicht, en dat doet hij luid en duidelijk."

Vanuit zakelijk perspectief komt er meer begrip. E-tailexpert Elisabetta Borghi beschrijft de deal op LinkedIn als een onvermijdelijke stap, omdat de marktpositie van Zara nu eenmaal fragieler is dan de jaarcijfers suggereren - de omzet groeide in 2025 met slechts één procent. "De afgelopen seizoenen heeft Zara geprobeerd op te schuiven naar het hogere segment," schrijft ze, wijzend op luxere stoffen, strakke silhouetten en minder schreeuwerige campagnes. "Maar de inspiratie was te voor de hand liggend. Ralph Lauren-referenties nauwelijks verhuld. Chanel-codes getransponeerd op blazers van 49 euro. Zelfs consumenten zonder achtergrondkennis voelden dat er iets niet klopte." In directe, meerjarige samenwerking met een kleermaker als Galliano kan Zara wellicht wél toegroeien naar een eigen identiteit.

De keten en de kunstenaar

Terecht werd in de reacties ook gewezen op de designersamenwerkingen met H&M, een traditie die in 2004 begon met Karl Lagerfeld, destijds creatief directeur bij Chanel. In de reeks volgden ook Stella McCartney (2005), Viktor & Rolf (2006), Rabanne (herfst 2023) en als laatste Glenn Martens (2025). Bij elke editie verkochten de collecties binnen enkele uren uit. Ze werden enthousiast ontvangen door de media. Om twintig jaar gastontwerpers te vieren bracht H&M zelfs een gelimiteerde heruitgave van wat inmiddels alweer verzamelaaritems zijn uit.

Dat H&M minder kritiek kreeg heeft wellicht met de tijd te maken. In de laatste jaren is pas duidelijk geworden dat de onophoudelijke stroom aan 'collabs' onafhankelijke merken ook duur kan komen te staan, schreef modecommentator Twinn Brett op zijn Substack. Bovendien heeft H&M zijn langlevende reputatie mee als "Scandinavisch, 'clean', vriendelijk, milieubewust en kwalitatief merk", stelt Brett. "H&M is zachter en toegankelijker dan het scherpe Zara, en daarmee aantrekkelijk voor een breder publiek. Het zijn misschien wel de beste marketeers én de beste greenwashers ter wereld."

De Zara-samenwerking onderscheidt zich ook van H&M's capsules door een langetermijnmentaliteit, stelt Ana Vareva, eigenaar van de Duitse Fashion Consulting Group. "Anders dan die korte collabs voelt dit strategisch coherent en langdurig," schrijft ze. "Zara heeft de kwaliteit en eigenheid in het middensegment de afgelopen jaren al opgeschroefd - een samenwerking met Galliano rechtvaardigt straks de hogere prijzen, legt het accent op (creatief, red.) talent, en versterkt de positionering van het merk."

Galliano: een man met veel gezichten

John Galliano werd geboren op 28 november 1960 in Gibraltar en verhuisde op zijn zesde met zijn ouders naar Londen. Zijn school maakte hij niet af - een voorbode van zijn eigenwijze karakteristieken als modeontwerper en -ondernemer. In plaats daarvan volgde hij een opleiding textiel en stroomde hij door naar het prestigieuze mode-instituut Central Saint Martins. De fascinatie voor historische kostuums die hij daar opdeed, is terug te zien in zijn hele oeuvre. In 1995 werd Galliano als eerste Brit aangesteld aan het hoofd van een Frans modehuis, bij Givenchy; een jaar later verhuisde LVMH hem naar Christian Dior. Zijn vijftien jaar bij het modehuis (1996–2011), met theatrale thema's als Egyptische prinsessen, zigeuners en showgirls, gelden als een van de meest extravagante periodes in de moderne modegeschiedenis.

Wat nog rest is de vraag of Galliano zijn visie kan uitdragen in een bedrijf dat fundamenteel verschilt van haute couture of prêt-à-porter. In zijn 42-jarige carrière wist hij keer op keer de schoonheid te vinden in verstofte merken en lelijkheid — zo lijkt nu ook de opdracht van Marta Ortega Pérez.