Tumult rondom Zara en Galliano: 'dit is een power move van Inditex'

Één dag na de aankondiging dat John Galliano gaat samenwerken met de Spaanse retailer Zara loopt het storm aan reacties van modeprofessionals. Dat een mode-icoon wiens werk de haute couture heeft gedefinieerd zich nu achter één van de grootste fast fashion retailers van de wereld schaart, raakt een gevoelige snaar in de industrie. Waar zit hem dat precies in?

Van verontwaardiging tot begrip

In een korte verklaring bevestigde Zara op dinsdag de tweejarige creatieve samenwerking met Galliano. Hij mag de archieven van het merk induiken om de kledingstukken uit vorige collecties te deconstrueren en opnieuw tot leven te wekken in een reeks seizoenscollecties. De eerste verschijnt in september 2026.

Volgens luxemodedeskundige dr. Hakan Karaosman is de deal een 'power move' van Inditex. Luxemerken zien impulsaankopen teruglopen, schrijft hij op LinkedIn, want jongere generaties vinden luxe steeds minder relevant. "Ze beginnen door te hebben dat één of twee luxe-items geen ticket zijn om halsoverkop bij de elite te mogen horen - een illusie die merken jarenlang via influencermarketing hebben uitgebuit." Inditex, een bedrijf met een sterk trackrecord in marktanalyse, positioneert zich nu bewust in dat vrijgekomen aspirationele segment, aldus Karaosman.

Zelfstandig ontwerper-consultant Silvia Pellegrino reageert fel vanuit Barcelona. "Zara is bereid Galliano te betalen voor zijn naam, maar dat is niet genoeg," schrijft ze. "We praten tegenwoordig vooral over winst en strategie, en vergeten dat mode primair over iets krachtigers gaat, iets wat je niet kunt controleren of vatten in een spreadsheet: creativiteit, kunst." Ze trekt ook de originaliteit van Zara zelf in twijfel: "Is Zara zo goed met cijfers omdat ze zelf niets creëert en alles van anderen kopieert?" Galliano's keuze voor de rol noemt ze daarom "een echte ethische verrassing."

Oana Leonte bekijkt de deal door haar marketingbril en voet toe dat Zara überhaupt weinig authentiek archief heeft om uit te putten - het meeste is door andere ontwerpers geïnspireerd of nageaapt. Als er iemand is die dode dingen weer tot leven kan wekken is het wel Galliano, en toch is het de vraag of dat genoeg is, stelt ze. De manier waarop Zara zichzelf de laatste tijd als premium merk probeert neer te zetten, draagt volgens Leonte vooral bij aan "geleende betekenis" - een identiteit die bijna volledig voortkomt uit externe samenwerkingen: die van ontwerpers Narciso Rodriguez en Ludovic de Saint Sernin waarmee Zara collabs deed, die van Steven Meisel, die de fotografie van de 50e verjaardag verzorgde, of die van architect Vincent Van Duysen die de nieuwe flagship in Barcelona ontwierp. Niets daarvan - ook Galliano niet - is van Inditex zelf.

De tekst gaat door onder de afbeelding

Volgens de Zweedse meesterkleermaker Linda Carlen is de grote vraag niet wat Zara aan de deal heeft, maar wat het zal doen met de reputatie van Galliano zelf. Op LinkedIn analyseert ze zijn laatste collectie voor Maison Margiela, waar hij symbolisch brak met zijn verleden bij Dior. Door nu de krachten te bundelen met Zara, zet hij die breuk nog een stap verder: "Hij geeft de haute couture een klap in het gezicht door bij te dragen aan Zara, en dat doet hij luid en duidelijk."

Vanuit zakelijk perspectief komt er ook begrip. E-tailexpert Elisabetta Borghi beschrijft de deal als een onvermijdelijke stap, omdat de marktpositie van Zara fragieler is dan de jaarcijfers suggereren - de omzet groeide in 2025 met slechts één procent. "De afgelopen seizoenen heeft Zara geprobeerd op te schuiven naar het hogere segment," schrijft ze, wijzend op luxere stoffen, rustigere branding en strakke silhouetten. "Maar de inspiratie was te voor de hand liggend. 3D-modellen in lichte variaties op Anthony Vaccarello's YSL. Ralph Lauren-referenties nauwelijks verhuld. Chanel-codes getransponeerd op blazers van 49 euro. Zelfs consumenten zonder die achtergrondkennis voelden dat er iets niet klopte." Zo'n directe, meerjarige samenwerking met een kleermaker als Galliano is van een ander kaliber, stelt ze.

De keten en de kunstenaar

Terecht werd in de reacties ook gewezen op de designersamenwerkingen met H&M, een traditie die in 2004 begon met Karl Lagerfeld, destijds creatief directeur bij Chanel. In de reeks volgden ook Stella McCartney (2005), Viktor & Rolf (2006), Rabanne (herfst 2023) en als laatste Glenn Martens (2025). Bij elke editie verkochten de collecties binnen enkele uren uit. Om twintig jaar gastontwerpers te vieren bracht H&M een gelimiteerde heruitgave uit van wat inmiddels "preloved" verzamelaarsitems zijn.

Die langetermijnvisie is precies wat de Zara-samenwerking onderscheidt van de eenmalige H&M-capsules, stelt Ana Vareva, eigenaar van de Duitse Fashion Consulting Group. "Anders dan H&M-collaboraties voelt dit strategisch coherent en langdurig," schrijft ze. "Zara heeft de kwaliteit en eigenheid in zijn middensegment de afgelopen jaren al opgeschroefd - een samenwerking met Galliano rechtvaardigt hogere prijzen, legt het accent op talent boven product, en versterkt de merkpositionering."

Dat de onophoudelijke stroom aan collaboraties merken ook duur kan komen te staan, schreef commentator Twinn Brett op zijn Substack. De extra weerstand tegen Zara schrijft hij toe aan de langlevende reputatie van H&M als "schoon, vriendelijk, milieubewust en kwalitatief." H&M is zachter en toegankelijker dan het scherpe Zara, en daarmee aantrekkelijk voor een breder publiek. Bovendien zijn ze, aldus Brett, "vermoedelijk de beste marketeers én de beste greenwashers ter wereld."

Galliano: man met veel gezichten

John Galliano werd geboren op 28 november 1960 in Gibraltar en verhuisde op zijn zesde met zijn ouders naar Londen. Zijn school maakte hij niet af - een voorbode van zijn eigenwijze karakter. In plaats daarvan volgde hij een opleiding textiel en stroomde hij door naar het prestigieuze modeinstituut Central Saint Martins. De fascinatie voor historische kostuums die hij daar opdeed is terug te zien in zijn hele oeuvre. In 1995 werd hij als eerste Brit aangesteld aan het hoofd van een Frans couturehuis, bij Givenchy; een jaar later verhuisde LVMH hem naar Christian Dior. Zijn vijftien jaar bij Dior (1996–2011), met theatrale thema's als Egyptische prinsessen, zigeuners en showgirls, gelden als een van de meest extravagante perioden in de moderne modegeschiedenis.

Wat nog rest is de vraag of Galliano zijn visie kan uitdragen in een bedrijf dat fundamenteel verschilt van haute couture of prêt-à-porter. In zijn 42-jarige carrière wist hij keer op keer de schoonheid te vinden in verstofte merken en lelijkheid — zo lijkt nu ook de opdracht van Marta Ortega Pérez.