Tweedehands retail wil vaste plek in circulair textielbeleid: groei botst met fast fashion en trage regelgeving

De Nederlandse tweedehands kledingsector groeit en levert een meetbare bijdrage aan circulaire doelstellingen – onder meer door levensduurverlenging van kleding, afvalreductie en een lager gebruik van nieuwe grondstoffen – maar krijgt nog onvoldoende erkenning in beleid en financiering. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Invest-NL en TheRockGroup, waarin de fysieke tweedehands markt op systematische wijze in kaart is gebracht.

Sector groeit en draagt bij aan circulaire doelen

Volgens het rapport telt Nederland circa 590 tweedehands kledingwinkels, goed voor ongeveer 1.000 fulltime banen. Op basis van CBS-data waarop het onderzoek steunt, is het aantal winkels gegroeid van circa 476 in 2007 naar het huidige niveau. Tegelijk draagt tweedehands kleding bij aan vijf van de negen doelstellingen uit het nationale circulaire textielbeleid, waaronder levensduurverlenging, afvalreductie en een lager grondstoffengebruik.

Die bijdrage sluit aan bij de ambitie van de Nederlandse overheid om in 2050 tot een volledig circulaire economie te komen. Hergebruik van kleding wordt daarbij gezien als een directe manier om de milieu-impact van de sector te verlagen. Toch blijft de rol van fysieke tweedehands retail volgens de onderzoekers onderbelicht in beleid, gebiedsontwikkeling en toegang tot financiering.

Oproep tot sterkere positie in beleid en keten

Het rapport schetst dan ook een duidelijke agenda: opname van tweedehands in het circulair textielbeleid, verdere professionalisering van de sector en versterking van de keten voor sorteren en hergebruik. Daarmee zou de sector zich sterker kunnen positioneren als alternatief voor fast fashion.

“De tweedehands kledingmarkt laat zien dat circulaire oplossingen al werken. Door de juiste randvoorwaarden te creëren kan deze sector uitgroeien tot een belangrijke motor van de circulaire textielketen,” aldus Invest-NL.

Resale ontwikkelt zich tot volwaardig ecosysteem

Waar tweedehands mode lange tijd werd gezien als een aanvulling op de primaire markt, ontwikkelt resale zich inmiddels tot een volwaardig en zelfstandig ecosysteem. Eerdere analyse van FashionUnited laat zien hoe platformen een parallelle economie hebben opgebouwd, waarin consumenten kleding niet alleen kopen, maar ook actief verhandelen en herwaarderen. Daarmee verschuift resale van een circulair bijproduct naar een structurele schakel binnen de modeketen.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuw spanningsveld: terwijl merken traditioneel de regie hadden over distributie en klantrelaties, vindt een groeiend deel van de waardecreatie nu plaats buiten hun directe invloedssfeer. Ook in Nederland vertaalt die ontwikkeling zich in een snel groeiende fysieke tweedehandsmarkt.

Fast fashion als structurele tegenkracht

Die positie staat echter onder druk van grote fast fashion-spelers. Bedrijven als Shein weten, ondanks toenemende kritiek en juridische procedures, hun aanwezigheid in Europa te behouden. Zo werd een verzoek van de Franse staat om de activiteiten van het platform op te schorten recent nog afgewezen.

Ook gevestigde retailers zoals Zara blijven sterk concurreren op snelheid en prijs, waardoor tweedehands structureel op achterstand blijft in een prijsgedreven markt.

Europese wetgeving vertraagt

Op beleidsniveau blijkt het eveneens lastig om de opkomst van fast fashion effectief te reguleren. In Frankrijk, een van de voortrekkers op dit gebied, lopen gesprekken over strengere wetgeving vertraging op. Tegelijkertijd roepen meerdere Europese landen op tot versnelde actie tegen ultra-fast fashion, maar concrete maatregelen laten op zich wachten.

Deze trage beleidsontwikkeling staat in contrast met de snelheid waarmee zowel fast fashion als resale zich ontwikkelen.

Consument kiest nog vaak voor laagste prijs

Naast beleid en marktstructuur speelt ook consumentengedrag een belangrijke rol. Uit eerder onderzoek blijkt dat een groot deel van de consumenten nog altijd primair op prijs koopt. Omdat fast fashion vaak tegen zeer lage prijzen wordt aangeboden, is tweedehands niet in alle gevallen het goedkoopste alternatief. Dit beperkt de groei van de sector, ondanks toenemende aandacht voor duurzaamheid.

Tegelijk signaleren spelers in de sector dat de kwaliteit van ingezamelde kleding onder druk staat, doordat fast fashion een steeds groter deel van de kledingmarkt uitmaakt.

Ambitie botst met marktrealiteit

De organisatie achter het rapport gaat de komende periode in gesprek met beleidsmakers en ketenpartners om de rol van tweedehands retail nadrukkelijker op de agenda te zetten. Daarbij ligt de focus ook op andere schakels in de keten, zoals sorteren en recycling, waar nog financieringsknelpunten en investeringskansen liggen.

De vraag is echter of de sector de stap kan maken van een groeiende niche naar structurele pijler binnen de mode-industrie. Zolang regelgeving achterblijft, fast fashion dominant is en prijs leidend blijft voor consumenten, lijkt verdere opschaling geen vanzelfsprekendheid.